آیا مرگ حق موجل است یا معلق؟

حقِ حال،  حقی است که موجودیت دارد. و امکان تصرف آن فی الفور و فی الحال وجود دارد. ولی حق موجل تا سررسید موجودیت ندارد. بعبارتی حق موجل به زمانی در آینده موکول شده است. موجودیت حق موجل در سررسید تثبیت میشود. مثلا دارنده برات و یا چک از حق موجل برخوردار است. پس باید صاحب حق موجل تا اجل، صبوری پیشه کند. اجل در عرف، تاریخ مشخصی است که صرفا خداوند از آن آگاهی دارد. پس همینکه گفته میشود اجلِ فلانی رسیده است. به این معنا است که تاریخ و سررسید عمرشخص که فقط خداوند از آن آگاه بوده به منصه ظهور رسیده است. پس باید حقِ پایان زندگیِ شخص را ، حقِ موجل او تلقی کرد. اگرچه اختلاف شده است.که به دلیل نامشخص بودن تاریخ ، نمیتوان آنرا موجل نامید. بلکه معلق باید نامید. ولی به دو دلیل حق موجل بر حق معلق اقوی است. یکی آنکه این حق بر خلاف معلق، حتمی و قطعی است. دیگر آنکه تاریخ این حق؛ از اسرار الهی است و حکمتِ حضرتِ حق  آنرا بر بشر پنهان کرده است. پس تاریخِ پنهان به معنایِ احتمالِ عدمِ آن نیست. درحالیکه در حقِ معلق، احتمالِ عدم، متصور است. تمامی حقوق معلق تا زمانِ تحققِ معلق علیه ، متزلزل است بعبارتی دیگر حقی که معلق به حدوث امری شده، متزلزل است. زیرا همواره احتمال عدم وقوع آن محتمل است.گاهی بدون آنکه ظاهرا حقی تعلیق شده باشد. متزلزل است. مثلا متعاملین تا زمانیکه مجلس عقد را ترک نکرده اند به واسطه برخورداری از خیار مجلس میتوانند عقد را بر هم زده منفسخ نمایند. پس عقد تا خروج متعاملین از مجلس، متزلزل است. اما مرگ حقی است که مصداق تزلزل ندارد و متزلزل نیست زیرا معلق علیه زمانی است حتمی و قطعی وعدم اطلاع ازسررسید،دلیل تزلزل نیست. بنابراین مرگ را باید حقی منجز و موجل تلقی کرد.  و از شمول حق معلق خارج تلقی نمود. اولین و کاربردی ترین فایده این بحث در این است که اگر اجل شخص قبل از اجل دین او فرا رسد بعبارتی تاریخ مرگ او زودتر از سررسید دین او  باشد . داین میتواند دین موجل سابق را دین حال تلقی کند . ورثه نمیتواند داین را تا سررسید دین متوقف نگهدارد.  همین داین میتواند از جمله متقاضیان حصر وراثت متوفی نیز گردد . رمضان کریمیان

0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *